Δέκα μέρες πριν…

O ΑΛΕΞΗΣ ΤΡΕΧΕΙ και παράλληλα κοιτάζει την ήρεμη θάλασσα και τον επιβλητικό όγκο του Ολύμπου. Σήμερα η ατμόσφαιρα είναι καθαρή και νιώθει ότι μπορεί να αγγίξει το βουνό των ολύμπιων θεών. Επιστρέφει σπίτι. Του αρέσει να ξεκινάει τη μέρα του με γυμναστική κι ελαφρύ τρέξιμο. Κατευθύνεται στο μπάνιο για ντους.

Δεκαπέντε λεπτά αργότερα ετοιμάζει το πρωινό του. Μια φέτα ψωμί ολικής με ταχίνι και μέλι και, φυσικά, καφέ. Αφήνει το ποτήρι με τον καφέ στο γραφείο του κι ανοίγει τον υπολογιστή, για να διαβάσει τα μηνύματά του. Ένα από αυτά του τραβάει την προσοχή. Θέμα: “Ο χαμένος πίνακας του Πικάσο”. Πριν προλάβει να ολοκληρώσει την ανάγνωση του μηνύματος, χτυπάει το κινητό του.

«Λέγετε».

«Καλημέρα σας. Καλώ από την Εθνική Πινακοθήκη. Ο κύριος Αλέξης Ευαγγέλου;»

Ένα τηλεφώνημα από την Εθνική Πινακοθήκη δεν ήταν και το πιο αναμενόμενο για το ξεκίνημα της μέρας του.

«Ο ίδιος. Τι θα θέλατε;»

«Είμαι η Αγγελική Αδαμοπούλου, διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης. Έχουμε συναντηθεί στην εκδήλωση “Τρία πληγωμένα έργα του Παρθένη” πριν τέσσερα χρόνια περίπου».

Στη συνέχεια της συζήτησης η διευθύντρια εξηγεί στον Αλέξη τον λόγο που τον καλεί και την πρότασή της για συνεργασία, για την οποία έχει ήδη στείλει λεπτομέρειες με μήνυμα στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο του. Ο Αλέξης ακούει πολύ προσεκτικά. Είναι ένα θέμα που τον ενδιαφέρει. Απαντά θετικά στην πρόσκληση και συμφωνεί να συναντήσει την κυρία Αδαμοπούλου την ερχόμενη Δευτέρα στο γραφείο της, για να συζητήσουν από κοντά τις λεπτομέρειες.

Κλείνει το τηλέφωνο κι επιστρέφει στην ανάγνωση των μηνυμάτων. Στη συνέχεια κλείνει τον υπολογιστή και κάθεται να απολαύσει τον καφέ του μπροστά στο παράθυρο με θέα τη θάλασσα και να βάλει σε μια τάξη τις σκέψεις του. Οι ακτίνες του ήλιου χτυπάνε τα κτίρια στη δεξιά πλευρά της πόλης, δίνοντας μια αίσθηση άσπρης πόλης.

Ο Αλέξης μένει σ’ ένα διαμέρισμα στην ανατολική πλευρά της Θεσσαλονίκης. Είναι γνωστός ερευνητής έργων τέχνης. Είναι σχεδόν 45 χρονών και ασχολείται τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια με την έρευνα χαμένων έργων τέχνης. Η επαγγελματική του καριέρα, όμως, ξεκίνησε από τον χώρο της πληροφορικής. Έχει σπουδάσει ασφάλεια υπολογιστικών συστημάτων και δικτύων και δούλευε στην υποδιεύθυνση Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος με έδρα τη Θεσσαλονίκη, στο τμήμα ειδικών υποθέσεων και δίωξης διαδικτυακών οικονομικών εγκλημάτων.

Έγινε γνωστός ως ερευνητής, όταν εντόπισε και επέστρεψε στο Κέντρο Ζορζ Πομπιντού στο Παρίσι το χαμένο έργο του Πικάσο “Η Κομμώτρια”. Το έργο αυτό φιλοτεχνήθηκε το 1911 και η κλοπή του δηλώθηκε το 2001. Οι αρχές έδιναν ένα τεράστιο ποσό ως εύρετρα, αλλά η γαλλική αστυνομία, ύστερα από αρκετά χρόνια έρευνας, έφτασε σε αδιέξοδο και το έργο θεωρήθηκε ότι χάθηκε για πάντα. Μετά από την αρχική κλοπή ο πίνακας άλλαξε χέρια ανάμεσα σε μέλη εγκληματικών οργανώσεων, πριν εντοπιστεί από τον Αλέξη και παραδοθεί στο Κέντρο Ζορζ Πομπιντού.

Οι υποθέσεις που έχει εξιχνιάσει είναι σαν σενάρια για αστυνομικές ταινίες. Πάνω σ’ αυτές τις υποθέσεις βασίστηκε και η συγγραφή του βιβλίου του με τίτλο “Χαμένα έργα τέχνης”, που είχε εκδώσει πριν δύο χρόνια.

Γιατί τώρα; Γιατί μετά από τόσα χρόνια; Τι εννοούσε η διευθύντρια ότι υπάρχει κίνδυνος;

ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ. “Βασίλισσα του βορρά” την αποκαλούν πολλοί και η πόλη καταφέρνει να ανταποκριθεί σ’ αυτόν τον ανεπίσημο τίτλο της. Είναι μία από τις αγαπημένες πόλεις του Αλέξη, καθώς διαθέτει όλα τα πλεονεκτήματα μιας μεγάλης πόλης: πολιτισμό, νυχτερινή ζωή, καλό συγκοινωνιακό δίκτυο, ενώ ταυτόχρονα είναι μια ήσυχη πόλη, με ανύπαρκτο κυκλοφοριακό πρόβλημα χάρη στα κανάλια που τη διασχίζουν ολόκληρη.

«Μου αρέσει αυτή η πόλη» λέει ο Αλέξης. «Δίνει μια ευρεία γκάμα επιλογών στον επισκέπτη, όπως μουσεία, αξιοθέατα, ανθισμένους κήπους γεμάτους με τουλίπες, ρομαντικά καφέ, όμορφα πάρκα, πολύχρωμες αγορές…Αλλά και τη φημισμένη περιοχή με τα κόκκινα φανάρια».

Το αεροπλάνο με τον Αλέξη και τη Σοφία προσγειώνεται στο διεθνές αεροδρόμιο Σκίπχολ. Το αεροδρόμιο βρίσκεται περίπου εννιά χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Άμστερνταμ και αποτελεί τον κύριο αερολιμένα της Ολλανδίας. Το Σκίπχολ διαθέτει εξαιρετικές εγκαταστάσεις και πολλά καταστήματα.

«Το όνομα Σκίπχολ προέρχεται από παλαιά οχύρωση που ονομαζόταν Φορτ Σκίπχολ, η οποία ήταν τμήμα των οχυρωματικών έργων του Άμστερνταμ», αναφέρει ο Αλέξης και συνεχίζει «Το αεροδρόμιο διαθέτει και βιβλιοθήκη! Πρόκειται για την πρώτη βιβλιοθήκη αεροδρομίου στον κόσμο. Ο χώρος είναι εντυπωσιακός, με ψηφιακούς σταθμούς, όπου οι επιβάτες μπορούν να διαβάσουν βιβλία, να ακούσουν μουσική και να εξοικειωθούν με τον ολλανδικό πολιτισμό και τη λογοτεχνία».

Είναι φανατικός αναγνώστης ελληνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας και σχεδόν πάντα βρίσκει χρόνο να επισκεφτεί δημόσιες βιβλιοθήκες στις πόλεις που ταξιδεύει.

«Στις 25 Φεβρουαρίου του 2005 σημειώθηκε μία ληστεία διαμαντιών στον τερματικό σταθμό εμπορευμάτων. Οι ληστές χρησιμοποίησαν ένα κλεμμένο φορτηγό της αεροπορικής εταιρίας KLM, για να αποκτήσουν πρόσβαση στον ελεγχόμενο χώρο του αερολιμένα. Η εκτιμώμενη αξία των διαμαντιών ήταν περίπου 75 εκατομμύρια ευρώ, καθιστώντας τη μία από τις μεγαλύτερες ληστείες διαμαντιών της ιστορίας», λέει ο Αλέξης στη Σοφία, κοιτώντας την στα μάτια.

«Δεν ήξερα ότι εκτός από τα χαμένα έργα τέχνης σ’ ενδιαφέρουν και τα κλεμμένα διαμάντια», σχολιάζει η Σοφία μ’ έναν τόνο έκπληξης στη φωνή της.

«Όχι», απαντάει ο Αλέξης, «δεν μ’ ενδιαφέρουν ιδιαίτερα. Όμως, είχα επισκεφτεί την Ολλανδία το καλοκαίρι του 2005 και υπήρχαν καθημερινά πολλά άρθρα στα ολλανδικά μέσα ενημέρωσης γύρω απ’ αυτήν τη ληστεία».

Η Σοφία και ο Αλέξης κατευθύνονται έξω από τον κεντρικό τερματικό σταθμό και επιβιβάζονται σ’ ένα ταξί. Το αεροδρόμιο βρίσκεται κοντά στον αυτοκινητόδρομο A4 που συνδέει το Άμστερνταμ με τη Χάγη. Η διαδρομή ως το κέντρο του Άμστερνταμ είναι περίπου 20 λεπτά.

Τα ταξί τούς αφήνει μπροστά στο ξενοδοχείο, το οποίο στεγάζεται σ’ ένα από τα πολλά παραδοσιακά σπίτια της πόλης, ακριβώς δίπλα στο κανάλι. Όμορφο, με ιδιαίτερη διακόσμηση, ανάμεσα στο μοντέρνο και το κλασικό. Τους υποδέχονται με καφέ και σάντουιτς και στη συνέχεια τους οδηγούν στα δωμάτια.

Το δωμάτιο του Αλέξη, διακοσμημένο με ξύλο, δεν είναι πολύ μεγάλο, αλλά έχει ένα άνετο κρεβάτι, ένα ευρύχωρο μπάνιο και διαθέτει υπέροχη θέα μπροστά στο κανάλι. Το δωμάτιο της Σοφίας είναι ακριβώς δίπλα κι έχει την ίδια θέα.

Ο Αλέξης και η Σοφία έχουν στη διάθεσή τους λίγη ώρα να ετοιμαστούν για τη συνάντηση στο μουσείο. Το μουσείο βρίσκεται στην πόλη Λάρεν, 30 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Άμστερνταμ, και θα πρέπει να μετακινηθούν με ταξί.

Το μουσείο Σίνγκερ Λάρεν στεγάζεται σε ένα μοντέρνο κτίριο. Οι εξωτερικοί τοίχοι είναι διακοσμημένοι με καφέ πυρότουβλα και η κεντρική είσοδος αποτελείται από μια μεγάλη τζαμαρία. Το μουσείο είναι μικρό και φιλοξενεί περιοδικές εκθέσεις. Παράλληλα, διαθέτει κι έναν υπέροχο κήπο με γλυπτά.

ΜΕΤΑ ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ο Αλέξης και η Σοφία κατευθύνονται έξω από το μουσείο του Λούβρου στο σημείο συνάντησης με τον ξεναγό. Επέλεξαν μια οργανωμένη ξενάγηση, καθώς είναι ο πιο εύκολος τρόπος να μπεις στο μουσείο αποφεύγοντας τη μεγάλη αναμονή στις ουρές εισόδου.

Στην αρχή ακολούθησαν την ομαδική ξενάγηση, μέχρι να φθάσουν στο πιο διάσημο έργο: τον περίφημο πίνακα Μόνα Λίζα του Λεονάρντο Ντα Βίντσι, γνωστό και ως Τζιοκόντα.

Στη συνέχεια, καθώς είχαν επισκεφτεί το μουσείο στο παρελθόν, αποφάσισαν να συνεχίσουν μόνοι τους με κατεύθυνση την ελληνική συλλογή.

Πρώτα είδαν τη Νίκη της Σαμοθράκης, ένα από τα αριστουργήματα της ελληνικής τέχνης. Το άγαλμα βρίσκεται σε περίοπτη θέση στο κεφαλόσκαλο που οδηγεί από το ισόγειο στον πρώτο όροφο της κεντρικής πτέρυγας, τοποθετημένο πάνω σε μια μαρμάρινη πλώρη πλοίου.

Στην πορεία κατεβαίνουν στο ισόγειο, όπου, στην κεντρική πτέρυγα, υπάρχουν αρκετές ελληνικές κλασικές αρχαιότητες. Εδώ βρίσκεται και ένα από τα πιο διάσημα εκθέματα του Λούβρου, η Αφροδίτη της Μήλου. Δημιουργία της ύστερης ελληνιστικής περιόδου, το μαρμάρινο άγαλμα ύψους 2.02μ και βάρους 900 κιλών, εικονίζει τη θεά της ομορφιάς και του έρωτα ημίγυμνη, με ένα κομμάτι ύφασμα δεμένο γύρω από τους γοφούς της.

Είναι ενθουσιασμένοι και δεν σταματάνε να σχολιάζουν και να ανταλλάσσουν πληροφορίες για τα εκθέματα. Τις περισσότερες φορές ο ένας συμπληρώνει τις προτάσεις του άλλου. Ο Αλέξης νιώθει ότι σ’ αυτόν τον τομέα έχει βρει το άλλο του μισό. Το χαμόγελό του προκαλεί ένα ευχάριστο αίσθημα στη Σοφία, που του χαμογελάει και αυτή.

Λίγο αργότερα, όμως, εξηγεί στη Σοφία ότι θα πρέπει να φύγει, για να πάει να συναντήσει κάποιους συνεργάτες στο Παρίσι και να πάρει πληροφορίες για την έρευνά τους. Η Σοφία θα παραμείνει στο μουσείο, καθώς έχει πολλά ακόμη να δει. Θα βρεθούν το απόγευμα, να πάνε μαζί στο δείπνο με τη Μισέλ.

***

Ο Αλέξης επιστρέφει από τη συνάντηση ευχαριστημένος. Έχει αποκτήσει σημαντικές πληροφορίες, κάτι που τον ενθαρρύνει να συνεχίσει την έρευνα. Είναι σίγουρος για το επόμενο βήμα, αλλά θέλει πρώτα να το συζητήσει με τη Σοφία.

Κατευθύνεται προς το γραφείο της Μισέλ. Στην είσοδο του κτιρίου τον περιμένει η Σοφία και ανεβαίνουν μαζί στον πρώτο όροφο, όπου είναι το γραφείο της φίλης τους.

Καθώς πίνουν το καφέ που τους προσφέρει η Μισέλ, ο Αλέξης γνωστοποιεί τις πληροφορίες που έχει συγκεντρώσει μέχρι τώρα.

Ο Μένσι είναι πολύ προσεκτικός σε κάθε δοσοληψία. Οι αστυνομικές αρχές παρά τη μεγάλη έρευνα, για να τον εντοπίσουν, δεν έχουν κανένα στοιχείο του, ούτε καν ένα σκίτσο. Στον κόσμο των παράνομων δοσοληψιών είναι γνωστός για την ακεραιότητα των συναλλαγών του. Κανείς δεν τον έχει συναντήσει, αλλά όλοι τον υπολογίζουν ως έναν πολύ σοβαρό αγοραστή έργων τέχνης. Το όνομά του συνδέθηκε με τις τελευταίες κλοπές έργων του Πικάσο, όμως η αρχική εκτίμηση ότι έχει προτίμηση σ’ αυτά τα έργα ήταν λανθασμένη.

Ο Αλέξης πίνει μια γουλιά καφέ και συνεχίζει. «Καθώς δεν υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες για τη δράση του την τελευταία δεκαετία, αποφάσισα να εστιάσω σε παλαιότερη χρονική περίοδο. Σκέφθηκα ότι στην αρχή της καριέρας του δεν θα ήταν τόσο προσεκτικός στις κινήσεις του και ίσως εντοπίσω κάποιο στοιχείο. Και πράγματι. Η πρώτη μεγάλη δοσοληψία του, που τελικά απέτυχε, έχει σχέση με την κλοπή του πίνακα από το μουσείο Μουνκ στο Όσλο το 2004».

«Εννοείς την κλοπή του πίνακα “Η Κραυγή” του Έντβαρτ Μουνκ;» ρωτάει η Σοφία.